Islam and the Contemporary World

Islam and the Contemporary World

From Mourning Rituals to Social Activism: The Multifaceted Functions of Women’s Religious Associations (Hey’ats) in Yazd

Document Type : Original Research Article

Authors
گروه علوم اجتماعی،واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/icwj.2026.589664.1049
Abstract
هدف این مقاله، شناسایی و تحلیل کارکردهای اجتماعی هیئت‌های مذهبی زنان در یزد است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای استقرایی انجام شد. جامعه مورد مطالعه شامل زنان فعال در هیئت‌های مذهبی زنانه شهر یزد بود و نمونه پژوهش شامل 32 نفر از این زنان بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند و با راهبرد حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و در پنج مرحله تحلیل شد. یافته‌ها پنج کارکرد اصلی را نشان داد: فرهنگی-آموزشی (کلاس‌های قرآن، خیاطی، احکام)، خیریه-حمایتی (کمک به نیازمندان، جهیزیه، آزادی زندانیان)، مشاوره-توانمندسازی (حل مشکلات خانوادگی، کارآفرینی)، اجتماعی-خدماتی-تفریحی (سفرهای زیارتی، صندوق قرض‌الحسنه) و سیاسی (حضور در راهپیمایی‌ها، انتخابات، حمایت از جبهه،حضور در میدانهای شهر ). این یافته‌ها در چارچوب سه نظریه تفسیر شده است: کارکردگرایی (به عنوان کارکردهای آشکار و پنهان)، سرمایه اجتماعی (به عنوان شبکه‌های اعتماد و همکاری) و جامعه مدنی مذهبی (به عنوان نهادهای واسط مستقل از دولت). نتیجه اینکه هیئت‌های مذهبی زنان در یزد به نهادهای اجتماعی چندکارکردی تبدیل شده‌اند که نیازهای متنوع فرهنگی، اقتصادی، روانی، اجتماعی و سیاسی زنان را پاسخ می‌دهند.
Keywords
Subjects