Islam and the Contemporary World

Islam and the Contemporary World

بازنمایی جایگاه سیاسی و فردی ائمه اطهار در کتب درسی صنف هفتم و دهم مدارس افغانستان

Document Type : Original Research Article

Author
عضو هیئت علمی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
10.22034/icwj.2026.599235.1077
Abstract
بازنمایی شخصیت‌های تاریخی در کتاب‌های درسی، به‌ویژه در جوامع چندفرهنگی و چندمذهبی، در شکل‌گیری هویت تاریخی و دینی نسل‌آینده نقشی راهبردی دارد. پژوهش پیش‌رو با هدف بررسی دقیق چگونگی بازنمایی جایگاه فردی و سیاسی امامان شیعه به‌ویژه امام علی (ع)، امام حسن (ع) و امام حسین(ع) در محتوای کتاب‌های درسی تاریخ مختص پایه‌های هفتم و دهم مدارس کشور افغانستان انجام شده است. این مطالعه به روش تحلیل محتوای کیفی از نوع اسنادی انجام یافته و داده‌های آن با مراجعه به منابع معتبر آموزشی منتشرشده از سوی وزارت معارف افغانستان گردآوری شده و مورد واکاوی قرار گرفته است.

قابل ذکر است، این پژوهش بر ضرورت بازنگری انتقادی در متون درسی کشور افغانستان برای دستیابی به روایتی جامع‌تر و عادلانه‌تر از تاریخ اسلام تأکید دارد. در این راستا، گرچه بازنمایی ائمه در چهارچوب روایت اهل سنت و خلافت امام علی (ع) قرار گرفته و تصویری توأم با احترام از ایشان ارائه شده، اما نتایج حاکی از آن است که مسئله کلیدی جانشینی پیامبر (ص) در واقعه غدیر خم به طور کلی مسکوت گذاشته شده و در گزارش جنگها، جانبداری از برخی صحابه مشهود است. همچنین یافته های پژوهش نشان می‌دهد شهادت امام حسن و امام حسین (ع) با لحنی محترمانه روایت گردیده و صلح امام حسن (ع) نیز به عنوان اقدامی هوشمندانه برای حفظ وحدت میان مسلمانان تفسیر شده است.
Keywords
Subjects


Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 02 September 2026