Islam and the Contemporary World

Islam and the Contemporary World

بررسی مفهوم مبداء و معاد در اندیشه عرفانی سید روح الله موسوی خمینی (ره)

Document Type : Original Research Article

Author
Ph.D. in Islamic Mysticism and Imam Khomeini's Thought
10.22034/icwj.2026.600646.1086
Abstract
مقاله پیش‌رو به بررسی مفهوم «مبـدأ» و «معاد» در اندیشـه عرفانی امام خـــمینی (ره) می‌پردازد. در جهان‌بینی ایشان، هستی حرکتی پیوسته و هــدفمند اســـت که از مــبدأ (خداوند) آغاز و به معاد (بازگشت به کمال مطلق) ختم می‌شود. امام خمینی با تأکــید بر نظریه وحدت شخصی وجود، عالم را تجلی ذات حق می‌داند؛ از این‌رو مبدأ، حقیقتی اسـت که خود را در آینه‌های هستی نمایانده است. در مقابل، معاد نه‌تنها یک واقعه پس از مرگ، بلکه «سیر معکوس» از کثرت به وحدت و «ارتقای مرتبه وجودی» سالک به‌ســوی فنا فی الله است. پیوند مبدأ و معاد در قالب «سیر من الله الی الله» شـکل می‌گیرد که در آن، مبدأ و معاد دو روی یک حقیقت واحدند. این مقاله با روش توصیـفی تحلــیلی و با تکیه بر آثار مکتوب امام خمینی (ره) به‌ویژه مصباح الهدایه، شرح چهــل حدیث و تعـــلیقات بر شرح فصوص الحکم، به تبیین این پیوند هستی‌شناختی پرداخته است
Keywords
Subjects


Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 12 September 2026