اسلام و دنیای معاصر

اسلام و دنیای معاصر

نقش حاکمیت در اندیشه اسلامی سید قطب و مقایسه آن با دیدگاه هابز در سنت مسیحی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده
دانش آموخته دکتری علوم سیاسی، دانشگاه یورک، تورنتو، کانادا
چکیده
این مقاله با مبانی الهیاتی لویاتان توماس هابز به دنبال پاسخ به این سوال است که آیا چارچوب سیاسی-مذهبی ارائه شده توسط وی قابلیت آن را دارد که در مفهوم‌سازی دولت اسلامی  مورد استفاده قرار بگیرد یا خیر. در مسیر این مطالعه مقایسه‌ای، به بررسی شباهت‌ها و تفاوت‌های «دولت مسیحیِ» هابز و «حکومت اسلامیِ» سید قطب، به ویژه از طریق تحلیل نوع استفاده آنها از مفهوم حاکمیت، پرداخته شده‌است. سید قطب نظریه‌پرداز و نویسنده‌ اسلام‌گرای قرن بیستمی، دیدگاهی نوین درباره نقش اجتماعی و سیاسی اسلام ارائه کرده است. از سوی دیگر، توماس هابز نیز که در دوره جنگ‌های داخلی انگلستان در قرن هفدهم می‌زیست متاثر از ایده دولت مسیحی بود که از نظر او می‌توانست موجب اتحاد همه مسیحیان و جلوگیری از خشونت بیشتر شود. هابز و  سید قطب هر دو تلاش کرده‌اند چارچوبی جامع از یک حاکمیت سیاسی مسیحی یا اسلامی ارائه دهند و به همین جهت امکان گفتگو میان آنها برقرار است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

Brodie, Janine, Sandra Rein, and Malinda Smith (eds.). 2014. Critical Concepts: An Introduction to Politics. Pearson.
El-Jaichi, Saer. 2021. “Ignorance or Sovereignty: The Deterritorialization of Jihad in Sayyid Qutb’s Theo-political Vision.” Journal of Political Ideologies, 27(1): 112-126.
Hobbes, Thomas. 1994. Leviathan. Edited by Edwin Curley. Hacket Publishing.
Khatab, S. 2010. “Hakimiyyah and Jahiliyyah in the Thought of Sayyid Qutb.” Middle Eastern Studies, 38(Sep.): 145-170.
Khatab, Sayed. 2006. The Power of Sovereignty: The Political and Ideological Philosophy of Sayyid Qutb. Routledge.
Pasha, Mustapha Kamal. 2018. “Political Theology and Sovereignty: Sayyid Qutb in Our Times.” Journal of International Relations and Development, 22 (Aug): 346-363.
Qutb, Sayyid. 1992. In the Shade of the Qur'an (Fī Ḍilāl al-Qurʾan). Cairo: Dar al-Shuruq. [In Arabic]
Qutb, Sayyid. 1993a. Social Justice in Islam (Al-ʿAdāla al-Ijtimāʿiyya fi-l-Islām). Cairo: Dar al-Shuruq. [In Arabic]
Qutb, Sayyid. 1993b. World Peace and Islam (Al-Salām al-ʿĀlamī wa-l-Islām). Cairo: Dar al-Shuruq. [In Arabic]
Qutb, Sayyid. 1995. The Islamic Concept and its Characteristics (Khaṣāʾiṣ al-Taṣawwur al-Islāmī wa Muqawwimātuh). Cairo: Dar al-Shuruq. [In Arabic]
Watt, Montgomery W. 1977. Muhammad at Medina. Oxford: Clarendon Press.