این پژوهش به بررسی علل نبود زنان در آیین میترای رومی (میترائیسم) می‌پردازد؛ آیینی رازآمیز که زنان را به طور نظام‌مند و کامل از مراسم و عضویت خود طرد می‌کرد. با تلفیق شواهد باستان‌شناسی و منابع متنی، این مقاله استدلال می‌کند که این طرد حاصل تعاملی پیچیده از عوامل الهیاتی، اجتماعی و آیینی بود. در سطح الهیاتی، اسطوره‌شناسی عمیقاً مردسالارانه «تاوْرکتونی» (قربانی کردن گاو) و سلسله مراتب انحصاراً مردانه، هیچ فضای نمادینی برای مشارکت زنان باقی نمی‌گذاشت. در سطح اجتماعی، جایگیری عمیق این آیین در شبکه‌های نظامی و انجمن‌های حرفه‌ای مردانه (کالجیا)، به‌صورت ساختاری مانع از شمول زنان می‌شد. در سطح آیینی، مراسم حول هویت مردانه و رفاقت میان مردان طراحی شده بود. این مقاله از طریق تحلیل تطبیقی با دیگر آیین‌های رازآمیز هم‌دوره، ماهیت استثنایی طرد جنسیتی در میترائیسم را برجسته می‌سازد و نتیجه می‌گیرد که این حاشیه‌نشینی، پویایی اجتماعی آیین را محدود کرد و به افول آن کمک نمود. در پایان، نگاه تطبیقی مختصری به الگوی اسلامی انداخته می‌شود؛ جایی که فراطبیعت‌گرایی الهیاتی فراجنسیتی و چارچوب حقوقی ساختاریافته (شریعت)، الگویی متضاد برای تعریف نقش‌ها و مشارکت معنوی - بدون طرد وجودشناختی - در درون مفهوم «امت» ارائه می‌دهند.