اسلام و دنیای معاصر

اسلام و دنیای معاصر

ارائه مدل مفهومی کیفیت زندگی خانواده بر اساس نهج البلاغه: مطالعه ای کیفی با رویکرد تحلیل محتوای استقرایی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده
استادیار، گروه روان شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
10.22034/icwj.2026.575516.1046
چکیده
چکیده
هدف پژوهش حاضر، استخراج و تبیین مؤلفه‌های کیفیت زندگی خانواده بر اساس آموزه‌های نهج‌البلاغه و ارائه یک مدل مفهومی مستقل و متن‌محور است. این پژوهش با روش کیفی و از نوع تحلیل محتوای استقرایی انجام شده و داده‌ها از خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج‌البلاغه گردآوری شده‌اند. پس از کدگذاری مفاهیم مرتبط با خانواده، پنج بُعد اصلی کیفیت زندگی خانواده شناسایی شد: اخلاق و معنویت، روابط زوجین، تربیت فرزند، آرامش روانی خانواده و مسئولیت اجتماعی. یافته‌ها نشان می‌دهد که در نگاه امام علی(ع)، کیفیت زندگی خانواده بیش از آنکه به عوامل مادی وابسته باشد، ریشه در اصلاح درون انسان، کرامت، عدالت، صبر و مسئولیت‌پذیری اجتماعی دارد. مدل ارائه‌شده می‌تواند مبنایی بومی برای پژوهش‌های نظری و کاربردی در حوزه خانواده قرار گیرد.
واژگان کلیدی: کیفیت زندگی خانواده، نهج‌البلاغه، خانواده اسلامی، تحلیل محتوای کیفی، امام علی(ع).
کلیدواژه‌ها
موضوعات